Αντιγόνη: η όμορφη του Μαρμαρά

5095

Ηρώ Πιττίδου

Η Αντιγόνη, στα τουρκικά Burgazada που σημαίνει το νησί του κάστρου, είναι ένα από τα τέσσερα μεγαλύτερα Πριγκηπονήσια που βρίσκονται στη θάλασσα του Μαρμαρά, νότια της Κωνσταντινούπολης. Τα άλλα τρία είναι η Πρίγκηπος, που είναι το μεγαλύτερο όλων, η Χάλκη και η Πρώτη. Τα νησιά αυτά, ως τα μέσα της δεκαετίας του ’60 που άρχισαν να επικρατούν δύσκολες συνθήκες για τον Ελληνισμό της Πόλης, συγκέντρωναν μεγάλο αριθμό Ελληνορθόδοξων, ως μόνιμος τόπος διαμονής, αλλά και ως θέρετρο των αστικών στρωμάτων.

Φωτογραφία του χρήστη Έλληνες στην Κωνσταντινούπολη.

Φτάνοντας στην Αντιγόνη και αφήνοντας πίσω την οχλαγωγία της Πόλης, σε κατακλύζει αμέσως ένα αίσθημα ηρεμίας. Οι άμαξες και τα ποδήλατα αποτελούν τα μοναδικά μέσα μεταφοράς του νησιού. Παρόλο που τώρα πια η πλειονότητα του νησιού αποτελείται από Τούρκους, το νησί έχει κρατήσει πολλά στοιχεία από το ένδοξο κοσμοπολίτικο παρελθόν του.

Η Αντιγόνη είναι το νησί εκείνο, που περισσότερο από όλα τα υπόλοιπα Πριγκηπονήσια, έχει διατηρήσει το χαρακτήρα και την αρχοντιά της. Όμορφα ξύλινα σπίτια, περιποιημένα αρχοντικά και ακριβές επαύλεις, συνθέτουν το σκηνικό του καταπράσινου νησιού. Η ορθόδοξη κοινότητα της Αντιγόνης υπάγεται στη Μητρόπολη των Πριγκηπονήσων.

Φωτογραφία του χρήστη Έλληνες στην Κωνσταντινούπολη.

Υπάρχουν τρεις ορθόδοξες εκκλησίες στο νησί: ο Άγιος Ιωάννης, χαρακτηριστικό της οποίας είναι ο επιβλητικός της τρούλος, η μονή του Άγιου Γεωργίου ‘’Καρύπη’’ κι ο ναός της Μεταμορφώσεως του Κυρίου.

burgazada-mehtap-2

Το νησί, μέχρι περίπου τα μέσα του περασμένου αιώνα και τις ταραγμένες περιόδους στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, ήταν ένα ψαρονήσι, ο πληθυσμός του οποίου ήταν κυρίως Ρωμιοί, επομένως κι η γλώσσα που ακούγονταν περισσότερο ήταν τα ρωμαίικα, τα ελληνικά. Τουρκικό σχολείο δημιουργήθηκε μόλις στα μέσα της δεκαετίας του 1960 και πριν από αυτό, αρκετοί ήταν οι Τούρκοι που φοίτησαν στο ρωμαίικο σχολείο, με αποτέλεσμα κάποιοι από τους ‘’παλιούς’’ Τούρκους της Αντιγόνης να μιλούν καλά τα ελληνικά. Το ρωμαίικο σχολείο της Αντιγόνης έκλεισε το 1974, λόγω της απουσίας μαθητών κι έπειτα μετατράπηκε σε διαμερίσματα, τα έσοδα των οποίων εκμεταλλεύεται η κοινότητα.

Σήμερα στο νησί ζουν λιγότεροι από δέκα μόνιμοι κάτοικοι, ενώ το 1950 ζούσαν μόνιμα 100 σχεδόν Ρωμαίικες οικογένειες. Τώρα πια, η μόνη περίοδος που το Ρωμαίικο στοιχείο γίνεται πάλι έντονο, είναι κατά τη διάρκεια των καλοκαιρινών μηνών, που παραθερίζουν 200 περίπου οικογένειες.

Η μέρα ενός ταξιδιώτη στο νησί, περνάει ανέλπιστα ευχάριστα. Αν είσαι τυχερός θα βρεις κάποιον ντόπιο και θα ακούσεις πολλές ιστορίες για τη Ρωμιοσύνη της Αντιγόνης• για τα Ρωμαίικα καταστήματα, για το μανάβη τον Σωτήρη, τον μπακάλη τον Αντώνη, για το εστιατόριο του Λάμπρου, για τον ψαρά τον Στέλιο και τον Μανόλη που έβγαζε τα καβούρια. Θα μάθεις ακόμα για τα περιβόλια και τους κήπους του νησιού, για το Μίμη το Μωϊσάκη, που καλλιεργούσε ορχιδέες και χρυσάνθεμα και τα πουλούσε στην Πόλη, για τον περιβόλι του Τάσου τον Χάτου που αργότερα έγινε ζωολογικός κήπος και τώρα εκεί στεγάζεται ο ναός των Αλεβιτών, για τον κήπο του Φώτη, για τον Τζιρόπουλο το γιατρό που ερχόταν από την Πρίγκηπο. Το πρώτο τουρκικό κατάστημα στην Αντιγόνη άνοιξε μόλις το 1965, ενώ το 1978  έκλεισε και το τελευταίο Ρωμαίικο μαγαζί.
Η Αντιγόνη δεν υπήρξε ποτέ πεδίο συγκρούσεων και αναταραχών, ούτε κατά την ταραγμένη περίοδο του Κυπριακού το ‘74, ούτε νωρίτερα, το ‘’μαύρο’’ Σεπτέμβρη του ‘55. Κατά τη διάρκεια μάλιστα των Σεπτεμβριανών κι ενώ στην Πόλη έγιναν τρομερές καταστροφές εις βάρος των Χριστιανών, στην Αντιγόνη, δεν άφησαν να γίνει τίποτα κακό. Οι γεμάτες βάρκες που ήρθαν με σκοπό να προκαλέσουν καταστροφές, έφυγαν πίσω χωρίς να καταφέρουν να προκαλέσουν πληγές στο νησί, αφού οι ίδιοι οι Τούρκοι κι ο αρχιαστυνόμος της Αντιγόνης δεν άφησαν κανένα να αποβιβαστεί από αυτές, απειλώντας τους μάλιστα με τη χρήση όπλων.

pitant1-thumb-large

Η Αντιγόνη ξεχώριζε και θα συνεχίσει να ξεχωρίζει για τον κοσμοπολίτικο αέρα της. Ήταν και θα παραμείνει τόπος ευλογημένος γιατί οι Αντιγονιώτες, ανεξάρτητα από τη θρησκεία στην οποία πιστεύουν, αγαπούν πάνω απ’ όλα το νησί τους. Ακόμα κι αν υπάρχουν κάποιες διαφορές, δεν είναι ικανές να προκαλέσουν διαμάχες μεταξύ των κατοίκων. Κατά τη διάρκεια μάλιστα μιας χριστιανικής εορτής, Χριστιανοί και Μουσουλμάνοι πάνε μαζί στην εκκλησία κι αντίστοιχα το ίδιο συμβαίνει στις μουσουλμανικών εορτές, πάντα με σεβασμό και αγάπη για τον τόπο τους. Η Αντιγόνη, είναι άλλωστε το μόνο νησί που έχει ορθόδοξες εκκλησίες, μουσουλμανικό τέμενος (το οποίο χτίστηκε μόλις το 1951), Εβραϊκή συναγωγή, καθολική εκκλησία και ναό των Αλεβιτών (τζεμ εβί).

pitant3-thumb-large

*Ευχαριστώ θερμά την οικογένεια του κυρίου Μάριου Ηλιάδη για τη φιλοξενία κι ιδιαίτερα την κυρία Τίνα Ηλιάδη για την ευγένεια και την υπομονή της να με βοηθήσει στη συλλογή πληροφοριών. Ευχαριστώ, επίσης, τον κύριο Αντώνη Παριζιάνο και την κυρία Μαργαρίτα Μαυράκη.