«Χουριέτ» :Η «πανώλη του Ιουστινιανού» παράδειγμα για την αντιμετώπιση του κορονοϊού

1897

Η πανούκλα, γνωστή και ως «πανώλη του Ιουστινιανού», που χτύπησε την Κωνσταντινούπολη τον 6ο μ.Χ. αιώνα αλλά και όλη τη λεκάνη της Μεσογείου, θα μπορούσε να αποτελέσει παράδειγμα αντιμετώπισης και της σημερινής πανδημίας που βιώνει η Τουρκία και ολόκληρος ο πλανήτης, σύμφωνα με την τουρκική εφημερίδα «Χουριέτ».

Σύμφωνα με τον Βυζαντινό ιστορικό Προκόπιο, ο αυτοκράτορας Ιουστινιανός το 542 μ.Χ. όταν χτύπησε την Κωνσταντινούπολη η επιδημία πανώλης, που πήρε το όνομά της από τον ίδιο, εφάρμοσε «αυστηρούς καθολικούς περιορισμούς και απομόνωση».

Όπως εξηγεί ο Προκόπιος, «η πλήρης απομόνωση των αρρώστων ήταν υποχρεωτική. Αλλά και οι υπόλοιποι ήταν ως επί το πλείστον απομονωμένοι για την προστασία της δικής τους υγείας».

Αναφέρεται ότι η πανούκλα έφτασε στην Κωνσταντινούπολη περίπου ένα χρόνο αφότου εμφανίστηκε στην Αίγυπτο, το 541 μ.Χ., κράτησε τέσσερις μήνες και οι επιπτώσεις της ήταν καταστροφικές για την Πόλη.

Ο ιστορικός Προκόπιος περιγράφει την πανούκλα στο βιβλίο του «Υπέρ των πολέμων λόγοι», αναφέροντας ότι «πρώτα χτύπησε την Αίγυπτο, αλλά η εξάπλωση ήταν τόσο γρήγορη και μοιραία, που η επιδημία επηρέασε όλη την ανθρωπότητα χωρίς να κάνει διακρίσεις σε μέρος της γης, σε άνδρες και γυναίκες, σε εποχή του χρόνου. Η ασθένεια εξαπλώθηκε σε όλον τον κόσμο».

Ο Προκόπιος περιγράψει μάλιστα την κατάσταση της Κωνσταντινούπολης ως εξής:

«Δεν ήταν εύκολο να συναντήσεις ανθρώπους σε δημόσιους χώρους της Κωνσταντινούπολη. Σχεδόν όλοι όσοι δεν ήταν άρρωστοι ήταν κλεισμένοι στα σπίτια τους, είτε φροντίζοντας τους ασθενείς τους είτε κλαίγοντας τους νεκρούς τους».

Ο Προκόπιος παρουσιάζει μια ζοφερή εικόνα σχετικά με τον αριθμό των θυμάτων, υποστηρίζοντας ότι στην ακμή της επιδημίας σημειώνονταν μέχρι και 5.000 θάνατοι ημερησίως.

Τα πρόδρομα συμπτώματα ήταν κοινά για όλους τους ασθενείς. Ο χαμηλός πυρετός ήταν ένα συνηθισμένο σύμπτωμα το οποίο δεν ενέπνεε ανησυχία ούτε στους ασθενείς αλλά ούτε και στους γιατρούς. Μέσα σε διάστημα 24 ωρών έως λίγων ημερών, εμφανιζόταν ραγδαία επιδείνωση της γενικής κατάστασης των ασθενών με την εμφάνιση λεμφαδενίτιδας στη μασχαλιαία και τη βουβωνική χώρα. 

Ο ίδιος ο αυτοκράτορας προσβλήθηκε από πανώλη με αποτέλεσμα να νοσήσει πολύ σοβαρά. Η κατάσταση της υγείας του αυτοκράτορα επιδεινώθηκε τόσο ώστε σε όλους δινόταν η εντύπωση ότι θα πεθάνει γρήγορα.

Οι Βυζαντινοί, ασχέτως κοινωνικής τάξης, προσέφευγαν στη θεία Χάρη για να ικετεύσουν τη θεραπεία τους, καθώς θεωρούσαν ότι η επιστημονική Ιατρική της εποχής λίγη αποτελεσματικότητα είχε στη θεραπεία και την ίαση των ασθενειών.

Ο Βυζαντινός ιστορικός περιγράφει και την κατάσταση της οικονομίας στην Κωνσταντινούπολη. «Η κίνηση στο δρόμο είχε σταματήσει εντελώς, οι τεχνίτες είχαν αφήσει τις δουλειές τους».

Οι παραλληλισμοί με την πανώλη του Ιουστινιανού αφορούν και στον τομέα της υγείας. Όπως γράφει ο γνωστός ιστορικός, «πολλοί πέθαιναν επειδή δεν υπήρχε κανείς για να τους φροντίσει. Οι φροντιστές είχαν εξαντληθεί από τον πόνο και την κούραση. Οι άνθρωποι υπέφεραν πολύ περισσότερο από τους ασθενείς».

Σύμφωνα με τον Προκόπιο, πάντως, υπολογίζεται ότι 25 εκατομμύρια άνθρωποι πέθαναν κατά τη διάρκεια της επιδημίας σε όλη τη Μεσόγειο, ενώ πολλοί άνθρωποι έπρεπε να θαφτούν σε μαζικούς τάφους χωρίς κηδεία.

—————————————————————————————–

 

Μαρία Ζαχαράκη

https://www.ethnos.gr/kosmos -https://geonews.gr/history