Επίσκεψη στην 45-ετών Πόλη “Φάντασμα”.

38

Μιας και οι πόλεις μας εδώ και δυο μήνες έχουν γίνει “φαντάσματα”, θα ήθελα να σας μιλήσω για μια πόλη που εδώ και 45 χρόνια είναι στην κυριολεξία Πόλη-Φάντασμα. Την Αμμόχωστο.

Ήξερα από την αρχή, πως αυτή η επίσκεψη στην πόλη και το σπίτι της οικογένειας μου δεν θα ήταν σαν τις άλλες ευχάριστες βόλτες σε κάποια Ευρωπαική πόλη όπως το Βερολίνο, τη Βιέννη κλπ. Το κείμενο που ακολουθεί δεν είναι ευχάριστο και οι φωτογραφίες δεν είναι φιλτραρισμένες ούτε απεικονίζουν ομορφες στιγμές, χαμόγελα, ανέσεις και πολυτέλειες…

Μεγαλώνοντας στη Κρήτη, απο μικρος θυμάμαι φίλους και γνωστούς να πηγαίνουν τις Κυριακές ή τις διακοπές των Χριστουγέννων ή του Πάσχα στο χωριό τους, στις ρίζες τους, να επισκεφθούν τον παππού και τη γιαγιά και άλλους συγγενείς και να περάσουν όμορφες στιγμές. Στιγμές, οι οποίες με την σειρά τους γίνονται όμορφες αναμνήσεις που σου ζεσταίνουν την ψυχή για μια ζωή.

Τέτοιο χωριό έτυχε να μην έχω. Το δικό μου “χωριό” ήταν η Αμμόχωστος.. Ποτέ δεν την είχα επισκεφθεί όμως πάντα τριγυρνούσε στο μυαλό μου. Για μένα η Αμμόχωστος ήταν το κάδρο στο σπίτι της γιαγιάς, οι ιστορίες για το πως ήταν η ζωή εκεί πριν το ’74 αλλά και οι τραγικές διηγήσεις γεμάτες πόνο και νοσταλγία, για το πως βίωσαν τον βομβαρδισμό, τον πόλεμο και τον ξεριζωμό. Λιγές μέρες πριν την ολική απαγόρευση κυκλοφορίας λόγω κορονοιού, πήρα την απόφαση λοιπον να την επισκεφθώ.

Μετά τον έλεγχο στο οδόφραγμα, μπήκαμε πλέον στο ψευδοκράτος και κατευθυνθήκαμε προς την Αμμόχωστο… Μια παγωμάρα και ένας κρύος ιδρώτας σε κυριεύει. Η πρώτη εντύπωση ειναι λες και γύρνας 20 χρόνια πίσω στο χρόνο. Αυτοκίνητα 20ετίας “κουρασμένα”, κτίρια με φθορά, κακοσυντηριμένα, σαν να μην φροντίζουν αυτόν τον τόπο αυτοί που μένουν πλέον εδώ. Αναφέρομαι στους φτωχούς Τούρκους έποικους της ανατολικής Τουρκίας, οι οποίοι μετά το 74΄ είδαν φως και μπήκαν.

Η συναισθηματική φόρτιση φτάνει στο ζενίθ μόλις πατήσεις το πόδι σου στη παραλία του Βαρωσιού, αντικρίζοντας εκείνη τη θέα των ερειπωμένων κτιρίων. Στέκονται εκει για χρόνια μονα τους, σιωπηλά, άδεια, έρημα, λεηλατημένα όμως ταυτόχρονα αισθάνεσαι πως χιλιάδες ψυχές βρίσκονται ακόμα μέσα εκεί. Και περιμένουν… Σε αυτο το μουντό τοπίο, ακούς μόνο τον παγωμένο αέρα, που τον διακόπτει το φτερούγισμα ενός περιστεριού που εξαφανίζεται μέσα σε ένα σπασμένο παράθυρο ενός παλιού εγκαταλελειμένου ξενοδοχείου.

Εδώ περνούσε ξέγνοιαστα το χρόνο της η οικογένεια μου σκέφτηκα και ένα χαμόγελο σβήνει στιγμιαία το άγευστο κοκτέιλ αρνητικών συναισθημάτων. Κολλημένο το βλέμα μου στη θέα, προσπαθώντας να κάνω εικόνα τι συνέβη σε αυτό το μέρος το 74’, ήταν σαν να άνοιγε μέσα μου το κουτί της Πανδώρας! Πόλεμος, βομβαρδισμοί, μίσος, σκληρότητα, κραυγές, θάνατος… Στο υπόγειο ενός από τα ξενοδοχεία στις φωτογραφίες, πέρασε η οικογένεια μου τις πρώτες ώρες της τουρκικής εισβολής, το οποίο βομβαρδίστηκε λιγό μετά που εφυγαν. Δεν πρόλαβαν να παρουν τίποτα μαζί τους, όπως και οι περισσότεροι. Πήγαν απλά να κρυφτούν, καθώς, πίστευαν οτι μετα από λιγες ώρες θα γυρίσουν πάλι πίσω στο σπίτι τους.. 46 χρόνια μετά, ακόμα περιμένουν…

Πως να μην σημαδέψουν τη ζωή σου τέτοιες στιγμές; Πως να σβήσουν απο τη μνήμη σου τέτοιες εικόνες; Σκληρός ο πόλεμος, αλλά ακόμα πιο σκληρός αν ο πόλεμος είναι δικός σου.

Λίγο πιο δίπλα, ένας Ρώσος τουρίστας κοιτούσε απαθής την ίδια θέα. Μάζεψα λίγη άμμο για τη μάνα μου και πήγα να δω από μακρυά το σπίτι της οικογένειας μου. Δεν κατάφερα να το βρω, όμως από τις ιστορίες αναγνώρισα τη γειτονιά (φωτογραφίες). Το σπίτι όπως και όλα τα σπίτια Ελληνοκυπρίων στην Αμμόχωστο ειναι σε περιφραγμενη περιοχή, όπου απαγορεύεται η είσοδος.

Ειλικρινά, αν ήμουν αναγκασμένος να διαλέξω ανάμεσα στην τωρινή κατάσταση που ζούμε ή τον πόλεμο θα διάλεγα το πρώτο χωρίς δεύτερη σκέψη. Καμιά εμπειρία από τις δυο δεν είναι ευχάριστη αλλά τουλάχιστον τώρα, βιώνουμε ολο αυτο απο την ασφάλεια του σπιτιου μας, από τον τόπο μας.

Αν θα μπορούσα να γύρναγα το χρόνο πίσω θα ήθελα να ρωτούσα τον παππού μου. “Πως είναι να μεγαλώνεις μια οικογένεια και να ξεκινάς κυριολεκτικά από το μηδέν μακρυά από το σπίτι σου;”.

Είμαι σίγουρος πως ο καθένας απο εμάς, έχει ή είχε ένα δικό του άτομο που του έχει διηγηθεί μια παρόμοια σκληρή ιστορία. Τώρα στις ιστορικές στιγμές που ζούμε, παίρνουμε σειρα εμείς.

Θέλω να σας ευχαριστήσω για τις ευχές και να σας ευχηθώ με τη σειρά μου, όταν σε 20,30,40 χρόνια διηγούμαστε στα παιδιά ή τα εγγόνια μας την εποχή του κορονοιού να βρούμε τους εαυτους δυνατούς και να τους εφοδιάσουμε με κουράγιο και δύναμη για τις δικές τους δοκιμασίες που θα συναντήσουν. Δε μιλάω για τους 2 μήνες που πέρασαν, αλλά για τους επόμενους που θα ακολουθήσουν, όπου ο καθένας θα πρέπει να μαζέψει τα “συντρίμμια” του, είτε αυτό λέγεται ανεργία, είτε απόλυση, είτε έλλειψη κερδοφορίας ή πτώχευση.

Φεύγοντας από την Αμμόχωστο, μετά από όλες αυτές τις σκληρές εικόνες και τα μαύρα συναισθήματα είπα να κλείσω το κουτί της Πανδώρας κρατώντας μέσα μόνο το πνεύμα της ελπίδας, αυτo που πάντα θα δίνει ώθηση για την συνέχιση της ζωής.

Χρόνια Πολλά και Καλή Δύναμη!

ΥΓ: Η επίσκεψη αυτή είναι αφιερωμενη στον αγαπημένο μας Βάσο, που μας αφησε πριν λίγες μέρες, την οικογένεια μου απο την Αμμόχωστο καθώς επίσης και σε όλους αυτούς, γνωστούς και αγνώστους, οι οποίοι άοπλοι προσπάθησαν μετά τον βομβαρδισμό να επιστρέψουν πίσω στο σπίτι τους και στη συνέχεια βρέθηκαν με τα χέρια ψηλά σημαδεμένοι από όπλο στρατιώτη και από τότε η τύχη τους αγνοείται.

Γιώργος Ιατρίδης.